ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ (Pre-eclampsia) ಎನ್ನುವುದು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ 20 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ (ಸಿಸ್ಟೊಲಿಕ್ BP ≥140 mmHg ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಡಯಾಸ್ಟೊಲಿಕ್ BP ≥90 mmHg) ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಾತೃವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಗುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ 1,2. ಇಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ (Eclampsia) ಎಂದರೆ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನರಮಂಡಲದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತೀವ್ರವಾದ ಸೆಳೆತ (tonic-clonic seizures) ಅಥವಾ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ 1,2.

1. ರೋಗಕಾರಕ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು (Etiology & Risk Factors)

  • ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು (ಕನಿಷ್ಠ 1 ಅಂಶವಿದ್ದರೂ 12 ವಾರಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ನೀಡಬೇಕು) 1,2:
    • ಹಿಂದಿನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಸಮಸ್ಯೆ (ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ ಅಥವಾ HELLP ಸಿಂಡ್ರೋಮ್) ಇದ್ದರೆ.
    • दीर्घಕಾಲೀನ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆ (CKD), ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಅಥವಾ ಟೈಪ್ 1 ಮತ್ತು ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹ.
    • ಸ್ವಯಂ ನಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು: ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್ ಲೂಪಸ್ ಎರಿಥೆಮಾಟೋಸಸ್ (SLE) ಅಥವಾ ಆಂಟಿಫಾಸ್ಫೋಲಿಪಿಡ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (APS).
  • ಮಧ್ಯಮ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು (ಕನಿಷ್ಠ 2 ಅಂಶಗಳಿದ್ದರೆ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ನೀಡಬೇಕು):
    • ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆ (Nulliparity), ತಾಯಿಯ ವಯಸ್ಸು ≥40 ವರ್ಷಗಳು, ಹಿಂದಿನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರ, ಗರ್ಭಪೂರ್ವ BMI ≥35 kg/m², ಅಥವಾ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳು.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಮೋಲಾರ್ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯು (Molar pregnancy) ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ 20 ವಾರಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

2. ರೋಗಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ (Pathophysiology)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಭ್ರೂಣದ ಕೋಶಗಳು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭಾಶಯದ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಜರಾಯುವಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಾಗಿ, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ sFlt-1 ಮತ್ತು sEng ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ತಾಯಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ವೈಫಲ್ಯ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಿರುಚೀಲಗಳ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ 1,2.

ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹಂತಗಳು (Pre-eclampsia and eclampsia management) 1 ಆರಂಭಿಕ ತಪಾಸಣೆ 20 ವಾರಗಳ ನಂತರದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ. 2 ತೀವ್ರತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಿದುಳು, ಯಕೃತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು. 3 ಔಷಧಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಮೂಲಕ ಸೆಳೆತ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣ. 4 ಹೆರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸುವುದು.

3. ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆ (Clinical Presentation & Severe Features)

  • ಸೌಮ್ಯದಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಬಹುದು.
  • ತೀವ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Severe Features) 1,2:
    • ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ: ಸಿಸ್ಟೊಲಿಕ್ BP ≥160 mmHg ಅಥವಾ ಡಯಾಸ್ಟೊಲಿಕ್ BP ≥110 mmHg.
    • ನರಮಂಡಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ತೀವ್ರವಾದ ತಲೆನೋವು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೆಳಕು ಮಂಜಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಿನುಚುವುದು (visual scotomata), ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಅತಿಯಾದ ಸೆಳೆತ.
    • ಯಕೃತ್ತಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮೇಲ್ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು (RUQ pain).
    • ಉಸಿರಾಟದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ತೀವ್ರವಾದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಊತಕ (Pulmonary oedema - ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳದ ಮೂಲಕ ನೀಡುವ ದ್ರವವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ≤80 ಮಿ.ಲೀ.ಗೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು!).

4. ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು (Diagnostic Workup & Interpretation)

ಪರೀಕ್ಷೆ (Investigation) ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ವಿವರಣೆ
ಮೂತ್ರದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೇಟಿನೈನ್ ಅನುಪಾತ (PCR) ≥30 mg/mmol ಅಥವಾ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ≥300 mg ಇರುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರೋಟೀನುರಿಯಾವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
sFlt-1 : PlGF ಅನುಪಾತ PlGF <100 pg/mL ಅಥವಾ ಅನುಪಾತ >38 ಇದ್ದರೆ 14 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ (FBC) ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ ಕೌಂಟ್ ಕಡಿಮೆ (<100 × 10⁹/L) ಇದ್ದರೆ ಅದು ತೀವ್ರವಾದ ವೈಪಲ್ಯ ಅಥವಾ HELLP ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಕೃತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾರ್ಯ (AST, ALT, Creatinine) AST ಅಥವಾ ALT ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಿತಿಗಿಂತ 2 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು (>70 IU/L); ಸೀರಮ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿನೈನ್ >90 µmol/L.
ಭ್ರೂಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (Fetal Surveillance) ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮೂಲಕ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಉಮ್ಹಲಿಕಲ್ ಆರ್ಟರಿ ಡಾಪ್ಲರ್ (Umbilical Artery Doppler) ಮತ್ತು CTG ಪರೀಕ್ಷೆ.

5. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು (Differential Diagnosis)

ಸ್ಥಿತಿ (Condition) ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (Chronic Hypertension) ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಥವಾ 20 ವಾರಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಇರುವ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (BP ≥140/90 mmHg).
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (Gestational Hypertension) 20 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದು, ಆದರೆ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ (PCR <30 mg/mmol) ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ತೀವ್ರ ಯಕೃತ್ತಿನ ವೈಫಲ್ಯ (AFLP) ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವುದು, ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಮಾಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಥ್ರಾಂಬೋಸೈಟೋಪೆನಿಕ್ ಪರ್ಪುರ (TTP) ತೀವ್ರವಾದ ರಕ್ತಫಲಕಗಳ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ನರಮಂಡಲದ ವೈಫಲ್ಯ (ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯ).

6. ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (Management & Treatment Protocol)

  • 1. ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಗುರಿ BP ≤135/85 mmHg) 1,2:
    • ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಿಗಳು (BP 140/90 ರಿಂದ 159/109 mmHg):
      • ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ: ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ಲೇಬೆಟಲೋಲ್ (Oral Labetalol) (100–200 mg; ಆಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ).
      • ಎರಡನೇ ಆಯ್ಕೆ: ನಿಫೆಡಿಪೈನ್ (Nifedipine MR) (10–20 mg) ಅಥವಾ ಮೆಥಲ್ಡೋಪಾ (Methyldopa).
    • ತೀವ್ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (BP ≥160/110 mmHg):
      • ಇಂಟ್ರಾವೆನಸ್ ಲೇಬೆಟಲೋಲ್ (IV Labetalol) ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರಾಲಾಜಿನ್ (IV Hydralazine) ನೀಡಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ತImmediately ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು.
  • 2. ಸೆಳೆತ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ ನಿರ್ವಹಣೆ - ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ (Magnesium Sulfate) 1,2:
    • ಡೋಸೇಜ್ ವಿಧಾನ: 4 g IV ಲೋಡಿಂಗ್ ಡೋಸ್ ಅನ್ನು 15-20 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 1 g/hour IV ನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ಹೆರಿಗೆಯಾದ ನಂತರವೂ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.
    • ದ್ರವದ ಮಿತಿ: ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಊತಕವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಟ್ಟು ದ್ರವದ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 80 ಮಿ.ಲೀ.ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  • 3. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯ (Definitive Cure):
    • ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ: 37 ವಾರಗಳು ತುಂಬುವವರೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿ, ನಂತರ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು (Induction).
    • ತೀವ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರಿಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ / ಇಕ್ಲಾಂಪ್ಸಿಯಾ: ≥34 ವಾರಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸುವುದು. 34 ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಭ್ರೂಣದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಟಿಕೋಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್ (Betamethasone) ನೀಡಬೇಕು.