അക്യൂട്ട് പെരിക്കാർഡൈറ്റിസ് (Acute pericarditis) എന്നത് ഹൃദയത്തെ ആവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇരട്ടപ്പാളിയിലുള്ള പെരിക്കാർഡിയത്തിൽ (Pericardium) ഉണ്ടാകുന്ന നീർക്കെട്ടും വീക്കവുമാണ് 1,2. നെഞ്ചുവേദനയുമായി എമർജൻസി ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എത്തുന്ന രോഗികളിൽ ഏകദേശം 5% ആളുകളിലും ഈ അവസ്ഥ കാണപ്പെടുന്നു 1,2. യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കാർഡിയോളജി (European Society of Cardiology - ESC) മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ചാണ് സാധാരണയായി ഇത് നിർണയിക്കുന്നത്. രോഗം വീണ്ടും വരാതിരിക്കാൻ കോൾചിസിനും (Colchicine) ആസ്പിരിൻ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് എൻഎസ്എഐഡി (NSAID) മരുന്നുകളും ചേർന്നുള്ള ചികിത്സയാണ് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നൽകുന്നത് 1,3.
എപ്പിഡemiology (Epidemiology)
എല്ലാ പ്രായക്കാരിലും അക്യൂട്ട് പെരിക്കാർഡൈറ്റിസ് (Acute pericarditis) കണ്ടുവരാറുണ്ട്. എങ്കിലും 16 നും 65 നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള പുരുഷന്മാരിലാണ് ഇത് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത് 1,2. കോൾചിസിൻ (Colchicine) നൽകാതെ ചികിത്സിക്കുന്ന രോഗികളിൽ 15 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ ആളുകളിൽ 18 മാസത്തിനുള്ളിൽ രോഗം വീണ്ടും വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട് 3.
കാരണങ്ങൾ (Aetiology)
വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ 80 മുതൽ 90 ശതമാനം വരെ കേസുകളും കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമല്ലാത്തതോ (Idiopathic) വൈറസ് ബാധമൂലമോ ഉണ്ടാകുന്നവയാണ് 1,2:
അണുബാധകൾ (Infectious): വൈറസുകൾ (കൊക്സാക്കി വൈറസ്, എക്കോവൈറസ്, അഡിനോവൈറസ്, സാർസ്-കോവ്-2, എച്ച്ഐവി), ബാക്ടീരിയകൾ (ക്ഷയരോഗത്തിന് കാരണമാകുന്ന മൈക്കോബാക്ടീരിയം ട്യൂബർക്യുലോസിസ് - Mycobacterium tuberculosis), ഫംഗസ് ബാധകൾ
പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ തകരാറുകൾ (Autoimmune and post-cardiac injury): ലുപ്പസ് അഥവാ എസ്‌എൽഇ (Systemic lupus erythematosus - SLE), റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ്, ഹൃദയാഘാതത്തിന് ശേഷമുള്ള ഡ്രെസ്ലർ സിൻഡ്രോം (Dressler syndrome), ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കു ശേഷമുള്ള അവസ്ഥകൾ 1
മെറ്റബോളിക് കാരണങ്ങൾ (Metabolic): ഗുരുതരമായ വൃക്കത്തകരാർ മൂലമുള്ള യുറേമിക് പെരിക്കാർഡൈറ്റിസ് (Uraemic pericarditis), ഹൈപ്പോതൈറോയിഡിസം
അർബുദം (Neoplastic): ശ്വാസകോശ കാൻസർ, സ്തനാർബുദം, ലിംഫോമ എന്നിവയുടെ വ്യാപനം
ക്ലിനിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങൾ (Clinical Presentation)
യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കാർഡിയോളജി (ESC) മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, അക്യൂട്ട് പെരിക്കാർഡൈറ്റിസ് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ താഴെ പറയുന്നവയിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ടെണ്ണമെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കണം 1:
പെരിക്കാർഡിറ്റിസ് നെഞ്ചുവേദന (Pericarditic chest pain): 85-90% കേസുകളിലും ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. നെഞ്ചിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി കുത്തുന്നതുപോലെയുള്ള വേദന, ഇത് തോളിലെ ട്രെപീസിയസ് മാംസപേശിയിലേക്ക് (Trapezius ridge) വ്യാപിക്കാം. രോഗി മുന്നോട്ട് ആഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ ഈ വേദനയ്ക്ക് വലിയ ശമനം ലഭിക്കുന്നു.
പെരിക്കാർഡിയൽ ഫ്രിക്ഷൻ റബ്ബ് (Pericardial friction rub): 33% ൽ താഴെ ആളുകളിൽ മാത്രം കേൾക്കുന്ന ഈ ശബ്ദം, ഹൃദയത്തിന്റെ പാളികൾ തമ്മിൽ ഉരസുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. സ്റ്റെതസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് നെഞ്ചിന്റെ ഇടത് താഴത്തെ അരികിൽ ഇത് വ്യക്തമായി കേൾക്കാം.
പ്രത്യേക ഇസിജി മാറ്റങ്ങൾ (Characteristic ECG changes): 60% വരെ രോഗികളിൽ ഇസിജിയിൽ എസ്ടി സെഗ്മെന്റിൽ വ്യാപകമായ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.
പെരിക്കാർഡിയൽ എഫ്യൂഷൻ (Pericardial effusion): എക്കോകാർഡിയോഗ്രാഫി പരിശോധനയിൽ ഹൃദയത്തിന് ചുറ്റും നീർക്കെട്ടോ ദ്രാവകമോ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന അവസ്ഥ.
പരിശോധനകൾ (Investigations)
ഇസിജി (ECG)
12-ലീഡ് ഇസിജി പരിശോധന സാധാരണയായി നാല് ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു 1,2:
ഒന്നാം ഘട്ടം (മണിക്കൂറുകൾ മുതൽ ദിവസങ്ങൾ വരെ): സാഡിൽ ആകൃതിയിലുള്ള എസ്ടി ഉയർച്ചയും (Concave ST elevation) പിആർ ഡിപ്രഷനും കാണപ്പെടുന്നു. എവിആർ (aVR) ലീഡിൽ ഇതിന്റെ എതിരായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. സ്പോഡിക് സൈൻ (Spodick's sign) ഇതിൽ ദൃശ്യമാകാം.
രണ്ടാം ഘട്ടം (1-2 ആഴ്ചകൾ): എസ്ടി, പിആർ ഭാഗങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ടി-വേവ് (T-wave) പരന്നതാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
മൂന്നാം ഘട്ടം (2-3 ആഴ്ചകൾ): ടി-വേവ് വിപരീത ദിശയിലാകുന്നു (T-wave inversion).
നാലാം ഘട്ടം (ആഴ്ചകൾ മുതൽ മാസങ്ങൾ വരെ): ഇസിജി പൂർണ്ണമായും സാധാരണ നിലയിലേക്ക് എത്തും.
ലബോറട്ടറി പരിശോധനകൾ (Laboratory Tests)
നീർക്കെട്ട് പരിശോധനകൾ: സി-റിയാക്ടീവ് പ്രോട്ടീൻ (CRP), എറിത്രോസൈറ്റ് സെഡിമെന്റേഷൻ റേറ്റ് (ESR), രക്തത്തിലെ വെള്ളണികളുടെ അളവ് എന്നിവ വർധിച്ചിരിക്കുന്നത് രോഗനിർണയത്തിനും ചികിത്സയുടെ കാലാവധി നിശ്ചയിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു 1.
കാർഡിയാക് ട്രൊപോണിൻ (Cardiac Troponin): 20-30% രോഗികളിൽ ഇത് നേരിയ തോതിൽ ഉയർന്നു കാണപ്പെടാം. ഇത് ഹൃദയപേശികളിലേക്കും നീർക്കെട്ട് വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് (മയോപെരിക്കാർഡൈറ്റിസ് - Myopericarditis) സൂചിപ്പിക്കുന്നു 1,2.
ഇമേജിംഗ് പരിശോധനകൾ (Imaging)
ട്രാൻസ്ടോറാസിക് എക്കോകാർഡിയോഗ്രാഫി (TTE): എല്ലാ രോഗികളിലും ഇത് നിർബന്ധമാണ്. ഹൃദയത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ദ്രാവകത്തിന്റെ അളവ് കണക്കാക്കാനും, കാർഡിയാക് ടാംപോനേഡ് (Cardiac tamponade) പോലുള്ള ഗുരുതരാവസ്ഥ ഒഴിവാക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു 1.
കാർഡിയാക് എംആർഐ (CMR): പെരിക്കാർഡിയം കട്ടിയായിരിക്കുന്നത് (3 മിമി-ൽ കൂടുതൽ) വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
| ചികിത്സാ വിഭാഗം (Treatment Category) | മരുന്നും അളവും (Drug and Dosage / Monitoring) |
|---|---|
| ആദ്യഘട്ട മരുന്നുകൾ (First-line Medical Therapy) | ആസ്പിരിൻ (Aspirin 750–1000 mg ഓപ്ഷൻ) അല്ലെങ്കിൽ ഐബുപ്രോഫെൻ (Ibuprofen 600 mg q8h) ഒപ്പം ഗ്യാസ്ട്രോപ്രൊട്ടക്ഷൻ. ഇതിനോടൊപ്പം കോൾചിസിൻ (Colchicine 0.5 mg OD/BD) 3 മാസത്തേക്ക് നൽകുക 1,3. |
| കിടപ്പിലായുള്ള പരിചരണവും വ്യായാമ നിയന്ത്രണവും (Activity Restriction) | ലക്ഷണങ്ങളും സിആർപി (CRP) നിരക്കും പൂർണ്ണമായും സാധാരണ നിലയിലാകുന്നത് വരെ കഠിനമായ വ്യായാമങ്ങളും ജോലികളും ഒഴിവാക്കുക (കായിക താരങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 3 মাস വിശ്രമം) 1. |
| സ്റ്റെറോയ്ഡ് ഉപയോഗം (Corticosteroids) | മറ്റു മരുന്നുകൾ ഫലപ്രദമല്ലാത്ത സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുക. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സ്റ്റെറോയ്ഡ് നൽകുന്നത് രോഗം വീണ്ടും വരാൻ ഇടയാക്കും 1,3. |
വ്യത്യാസമറിഞ്ഞ് തിരിച്ചറിയേണ്ട രോഗങ്ങൾ (Differential Diagnosis)
എസ്ടി എലിവേഷൻ മയോകാർഡിയൽ ഇൻഫ്രാക്ഷൻ (STEMI): ഹൃദയാഘാതത്തിൽ എസ്ടി ഉയർച്ച ഒരു പ്രത്യേക കൊറോണറി രക്തക്കുഴലിന്റെ ഭാഗത്ത് മാത്രമായിരിക്കും. പ്രാർ ഡിപ്രഷൻ ഉണ്ടാകില്ല 1,2.
ബെനിൻ ار്ലി റിപോളറൈസേഷൻ (Benign Early Repolarisation): വി2-വി5 ലീഡുകളിൽ എസ്ടി ഉയർച്ച കാണുമെങ്കിലും ഇതിൽ രോഗലക്ഷണങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല.
പൾമോണറി എംബോളിസം (Pulmonary Embolism): ശ്വാസതടസ്സം, നെഞ്ചുവേദന, ഹൃദയമിടിപ്പ് വർദ്ധിക്കൽ എന്നിവയോടൊപ്പം രക്തക്കുഴലുകളിൽ രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്ന അവസ്ഥ.
