പ്രമേഹകീറ്റോഅസിഡോസിസ് (Diabetic ketoacidosis - DKA) എന്നത് ഇൻസുലിന്റെ സമ്പൂർണ്ണമോ ആപേക്ഷികമോ ആയ കുറവും കൗണ്ടർ-റെഗുലേറ്ററി ഹോർമോണുകളുടെ ആധിക്യവും മൂലം രക്തത്തിൽ ഗ്ലൂക്കോസും കീറ്റോണുകളും അധികമായി വർദ്ധിച്ച് ഉയർന്ന അയോൺ ഗ്യാപ്പ് മെറ്റബോളിക് അസിഡോസിസ് (High anion gap metabolic acidosis) ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ജീവൻ രക്ഷാ അടിയന്തര അവസ്ഥയാണ് 1,2.
ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് മാനദണ്ഡങ്ങൾ (Diagnostic Criteria - UK JBDS Guidelines)
യുകെ ജെബിഡിഎസ് (UK JBDS) മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം DKA സ്ഥിരീകരിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന മൂന്ന് മാനദണ്ഡങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കണം 1:
| ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ഘടകം (Diagnostic Parameter) | ക്ലിനിക്കൽ പരിധി (Threshold Value) |
|---|---|
| കീറ്റോനീമിയ (Ketonaemia) | രക്തത്തിലെ ബീറ്റ-ഹൈഡ്രോക്സിബ്യൂട്ടറേറ്റ് ≥3.0 mmol/L (അല്ലെങ്കിൽ മൂത്രത്തിൽ കീറ്റോൺ >2+) |
| ഹൈപ്പർഗ്ലൈസീമിയ (Hyperglycaemia) | രക്തത്തിലെ ഗ്ലൂക്കോസ് >11.0 mmol/L (200 mg/dL) അല്ലെങ്കിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രമേഹം (ശ്രദ്ധിക്കുക: SGLT2 ഇൻഹിബിറ്ററുകളിലും ഗർഭകാലത്തും യൂഗ്ലൈസീമിക് DKA ഉണ്ടാകാം) 1,2 |
| അസിഡീമിയ (Acidaemia) | സിരകളിലെ ബൈകാർബണേറ്റ് (Venous HCO3-) <15.0 mmol/L കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ സിരകളിലെ pH <7.3 |
ക്ലിനിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങൾ (Clinical Presentation)
അമിത മൂത്രമൊഴിക്കൽ (Polyuria), കടുത്ത ദാഹം (Polydipsia), ഗുരുതരമായ നിർജ്ജലീകരണം (Profound dehydration), ഓക്കാനം, ഛർദ്ധി, കൂടാതെ പൊതുവായ വയറുവേദന
കുസ്മാൾ ശ്വസനം (Kussmaul respiration) (മെറ്റബോളിക് അസിഡോസിസ് പരിഹരിക്കാനായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള, ദീർഘശ്വാസമെടുക്കൽ) കൂടാതെ ആപ്പിൾ പഴത്തിന്റെ മണമുള്ള അസറ്റോൺ ശ്വാസഗന്ധം (Pear-drop acetone breath odour)
മാനേജ്മെന്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ (Management Protocol - UK JBDS Protocol)
1. ദ്രാവക പുനരുജ്ജീവനം (Fluid Resuscitation): രക്തക്കുഴലുകളിലെ കുറഞ്ഞ വ്യാപ്തി പരിഹരിക്കാൻ 0.9% സോഡിയം ക്ലോറൈഡ് ഉപയോഗിച്ച് ദ്രാവകം നൽകുക (ശരാശരി കുറവ് 100 mL/kg); രക്തത്തിലെ ഗ്ലൂക്കോസ് 14.0 mmol/L-ൽ താഴെയാകുമ്പോൾ, കീറ്റോൺ ക്ലിയറൻസിനായി ഫിക്സ്ഡ്-റേറ്റ് ഇൻസുലിൻ തുടരുന്നതിനൊപ്പം 125 mL/hr നിരക്കിൽ 10% ഇൻട്രാവെനസ് ഗ്ലൂക്കോസും 0.9% NaCl-ഉം ചേർത്ത് നൽകുക 1
2. ഫിക്സ്ഡ്-റേറ്റ് ഐവി ഇൻസുലിൻ ഇൻഫ്യൂഷൻ (Fixed-Rate IV Insulin Infusion - FRIII): സോല്യൂബിൾ ഹ്യൂമൻ ഇൻസുലിൻ 0.1 units/kg/hour നിരക്കിൽ നൽകുക; രോഗിയുടെ സാധാരണ ദീർഘകാല ബേസൽ ഇൻസുലിൻ സബ്‌ക്യുട്ടേനിയസ് ആയി തുടരുക 1,2
3. പൊട്ടാസ്യം റീപ്ലേസ്മെന്റ് (Potassium Replacement): ഇൻസുലിൻ പൊട്ടാസ്യത്തെ സെല്ലുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനാൽ; സെറം K+ >5.5 mmol/L ആണെങ്കിൽ പൊട്ടാസ്യം ഒഴിവാക്കുക, സെറം K+ 3.5–5.5 mmol/L ആണെങ്കിൽ 40 mmol/L KCl ചേർക്കുക, കൂടാതെ പ്രാരംഭ K+ <3.5 mmol/L ആണെങ്കിൽ പൊട്ടാസ്യം തിരുത്തുന്നതുവരെ ഇൻസുലിൻ നൽകുന്നത് വൈകിപ്പിക്കുക 1
