తీవ్రమైన క్లోమధాతువు వాపు (Acute pancreatitis) అనేది క్లోమ గ్రంథి (pancreas) యొక్క ఆకస్మిక వాపు ప్రక్రియ. ఇది చుట్టుపక్కల కణజాలాలను మరియు ఇతర శరీర అవయవాలను ప్రభావితం చేస్తుంది 1,2. రివైజ్డ్ అట్లాంటా వర్గీకరణ (Revised Atlanta Classification) ప్రకారం, దీని నిర్ధారణకు కింది మూడు అంశాలలో కనీసం రెండూ ఉండాలి: వెనకకు ప్రాకే లక్షణమైన ఎపిగాస్ట్రిక్ నొప్పి, రక్తంలో లైపేజ్ లేదా అమైలేజ్ స్థాయిలు సాధారణం కంటే కనీసం మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉండటం, మరియు ఇమేజింగ్ పరీక్షలలో కనిపించే నిర్దిష్ట మార్పులు 1.
కారణాలు (Aetiology - I GET SMASHED)
పిత్తాశయ రాళ్లు (Gallstones) (40–50% కేసులు): బైలియరీ మైక్రోలిథియాసిస్ లేదా రాళ్ల కారణంగా ఆంప్లరీ ప్రాంతంలో తాత్కాలిక అవరోధం ఏర్పడటం; ఇది 48 గంటల్లోపు ALT >150 U/L ఉండటం ద్వారా సూచించబడుతుంది 1,2
మద్యపానం (Alcohol) (25–35% కేసులు)
ఇతర కారణాలు: హైపర్ ట్రిగ్లిజరిడెమియా (>11.3 mmol/L / 1000 mg/dL), పోస్ట్-ERCP, హైపర్ కాల్సిమియా, మందులు (అజాతోప్రిన్, వాల్ప్రోయేట్, థియాజైడ్స్), ఆటోఇమ్యూన్ (IgG4-సంబంధిత వ్యాధి), తేలు కాటు, గాయం
క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical presentation)
రోగులు కడుపు పైభాగంలో అకస్మాత్తుగా వచ్చే తీవ్రమైన నొప్పితో బాధపడతారు. ఈ నొప్పి నేరుగా మధ్య వెనుక భాగానికి ప్రాకుతుంది మరియు ముందుకు వంగి కూర్చుంటే కాస్త ఉపశమనం లభిస్తుంది. దీనితో పాటు వికారం, వాంతులు కూడా ఉంటాయి 1,2. తీవ్రమైన రెట్రోపెరిటోనియల్ రక్తస్రావం కారణంగా కల్లెన్ గుర్తు (Cullen sign) (నాభి చుట్టూ రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా నల్లటి మచ్చలు) లేదా గ్రే టర్నర్ గుర్తు (Grey Turner sign) (ప్రక్కటెముకల క్రింది భాగంలో మచ్చలు) ఏర్పడవచ్చు 2.
తీవ్రత వర్గీకరణ (Classification of Severity - Revised Atlanta Classification)
| తీవ్రత స్థాయి | క్లినికల్ వివరణ |
|---|---|
| తేలికపాటి తీవ్రమైన క్లోమధాతువు వాపు (Mild acute pancreatitis) | అవయవ వైఫల్యం ఉండదు మరియు స్థానిక లేదా దేహవ్యాప్త ఇబ్బందులు ఏవీ ఉండవు. |
| మితమైన తీవ్రమైన క్లోమధాతువు వాపు (Moderately severe acute pancreatitis) | తాత్కాలిక అవయవ వైఫల్యం (<48 గంటలు) మరియు/లేదా స్థానిక సమస్యలు (పెరిపాంక్రియాటిక్ ద్రవం చేరడం, సూడోసిస్ట్ మొదలైనవి) ఉంటాయి 1. |
| తీవ్రమైన క్లోమధాతువు వాపు (Severe acute pancreatitis) | శ్వాసకోశ, హృదయ సంబంధ లేదా మూత్రపిండ వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసే నిరంతర అవయవ వైఫల్యం (>48 గంటలు) ఉంటుంది (మాడిఫైడ్ మార్షల్ స్కోర్ ≥2) 1. |
చికిత్స మరియు నిర్వహణ (Management)
లక్ష్య ఆధారిత ద్రవ పునరుజ్జీవనం (Goal-directed fluid resuscitation): మూత్ర ఉత్పత్తిని గంటకు >0.5 మి.లీ/కి.గ్రా నిర్వహించడానికి సమతుల్య క్రిస్టలాయిడ్ (0.9% సెలైన్ కంటే హార్ట్‌మన్ / రింగర్ లాక్టేట్ ద్రవం మంచిది) సరైన మోతాదులో ఇవ్వాలి 2
ప్రారంభ ఎంటరల్ పోషణ (Early enteral nutrition): 24–48 గంటలలోపు నోటి ద్వారా లేదా నాసోగాస్ట్రిక్/నాసోజెజునల్ ద్వారా ఆహారం ఇవ్వడం వల్ల పేగు శ్లేష్మ సమగ్రత కాపాడబడుతుంది మరియు బ్యాక్టీరియా వ్యాప్తి తగ్గుతుంది; స్టెరైల్ నెక్రోసిస్‌కు ప్రొఫిలాక్టిక్ యాంటీబియోటిక్స్ సిఫార్సు చేయబడవు 1,2
బైలియరీ డికంప్రెషన్ (Biliary decompression): ఒకవేళ తీవ్రమైన కొలాంజైటిస్ (acute cholangitis) ఉంటే 24 గంటలలోపు అత్యవసర ERCP చేయాలి; పిత్తాశయ రాళ్ల వల్ల వచ్చే తేలికపాటి పాంప్రెటైటిస్ ఉన్నవారికి అదే అడ్మిషన్‌లో లాపరోస్కోపిక్ కొలిసిస్టెక్టమీ చేయాలి 1,2
