Authored & revised by Pulathi Senaratna(Founder & Senior Editor) · Updated 7 Nov 2026
✓ Clinically reviewed by Medipaedia Editorial Board on 7 Nov 2026mID 10023
⚡ తెలుగు — Clinical Summary Card
ICD-10: J18.9ICD-11: CA40
⚡ High-Yield Clinical Summary
కర్బ్-65 అనేది కమ్యూనిటీ-అక్వైర్డ్ న్యుమోనియా (Community-Acquired Pneumonia) రోగులలో మరణ ముప్పును అంచనా వేయడానికి మరియు ఆసుపత్రిలో చేర్చాలా వద్దా అని నిర్ణయించడానికి ఉపయోగించే అంతర్జాతీయంగా ప్రామాణీకరించబడిన వైద్య అంచనా పద్ధతి. ఇది గందరగోళం, యూరియా, శ్వాసడైన రేటు, రక్తపోటు మరియు వయస్సు అనే ఐదు ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికల ఆధారంగా రోగి స్థితిని నిర్ధారిస్తుంది.
🩺 Specialty (తెలుగు):
Respiratory
🎯 Classic Triad / Key Presentation (తెలుగు):
గందరగోళం (AMTS ≤8) + సీరమ్ యూరియా >7 mmol/L + శ్వాసడైన రేటు ≥30/నిమిషం + సిస్టోలిక్ రక్తపోటు <90 లేదా డయాస్టోలిక్ ≤60 mmHg + వయస్సు ≥65 సంవత్సరాలు (ప్రతి ఒక్కదానికి 1 పాయింట్ చొప్పున)
స్కోర్ 0–1: ఓరల్ అమోక్సిసిలిన్ ఔట్ పేషెంట్; స్కోర్ 2: ఇన్ పేషెంట్ IV/PO అమోక్సిసిలిన్ + క్లారిథ్రోమైసిన్; స్కోర్ ≥3: కో-అమోక్సిక్లావ్ + క్లారిథ్రోమైసిన్ ± ఐసీయూ (ICU) అంచనా
కర్బ్-65 న్యుమోనియా తీవ్రతా స్కోర్ (CURB-65 pneumonia severity score) అనేది కమ్యూనిటీ-అక్వైర్డ్ న్యుమోనియా (Community-Acquired Pneumonia - CAP) బారిన పడిన వయోజన రోగులలో మరణ ముప్పును అంచనా వేయడానికి మరియు ఏ వైద్య విభాగంలో చికిత్స అందించాలో నిర్ణయించడానికి రూపొందించబడిన అంతర్జాతీయంగా ధృవీకరించబడిన క్లినికల్ ప్రిడిక్షన్ రూల్1,2. బ్రిటిష్ థోరాసిక్ సొసైటీ (British Thoracic Society) ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ఈ విధానంలో, ఐదు ప్రతికూలరోగ నిరూపణ సూచికలలో ప్రతిదానికీ ఒక పాయింట్ కేటాయించబడుతుంది: తీవ్రమైన గందరగోళం (Confusion), పెరిగిన రక్త యూరియా (Urea), అధిక శ్వాసడైన రేటు (Respiratory rate), తక్కువ రక్తపోటు (Blood pressure), మరియు ముసలి వయస్సు (≥65 సంవత్సరాలు)1. రోగులను తేలికపాటి ఔట్పేషెంట్ నిర్వహణ నుండి అత్యవసర ఇంటెన్సివ్ కేర్ యూనిట్ (ICU) అడ్మిషన్ వరకు వివిధ ప్రమాద వర్గాలుగా విభజించడం ద్వారా, ఈ స్కోరింగ్ సిస్టమ్ వనరుల కేటాయింపును మెరుగుపరుస్తుంది, అధిక-ప్రమాద సమూహాలకు తగిన చికిత్స అందించడంలో లోపాలను నివారిస్తుంది మరియు తక్కువ-ప్రమాద వ్యక్తులకు అనవసరమైన ఆసుపత్రి అడ్మిషన్లను తగ్గిస్తుంది1,2.
ప్రాథమిక బాక్టీరియల్ పాథోజెన్లు (Primary Bacterial Pathogens): అన్ని తీవ్రతా స్కోర్లలోనూ కమ్యూనిటీ-అక్వైర్డ్ న్యుమోనియాకు కారణమయ్యే వాటిలో స్ట్రెప్టోకోకస్ నిమోనియే (Streptococcus pneumoniae) అత్యంత తరచుగా కనుగొనబడే పాథోజెన్. ఇతర సాధారణ బాక్టీరియల్ ఏజెంట్లలో హీమోఫిలస్ ఇన్ఫ్లుఎంజా (Haemophilus influenzae), మొరాక్సెల్లా కేటరాలిస్ (Moraxella catarrhalis), మరియు స్టాఫిలోకోకస్ ఆరియస్ (Staphylococcus aureus) (ముఖ్యంగా ఇన్ఫ్లుఎంజా తర్వాత) ఉంటాయి.
అరైపికల్ & ఇంట్రాసెల్యులర్ పాథోజెన్లు (Atypical & Intracellular Pathogens):మైకోప్లాస్మా నిమోనియే (Mycoplasma pneumoniae), క్లామిడియా నిమోనియే (Chlamydia pneumoniae), మరియు లెజియోనెల్లా న్యుమోఫిలా (Legionella pneumophila) తరచుగా దైహిక లక్షణాలతో కనిపిస్తాయి కానీ ఆసుపత్రిలో చేరడం అవసరమయ్యే తీవ్రమైన న్యుమోనియాను కూడా కలిగిస్తాయి.
వైరల్ పాథోజెన్లు (Viral Pathogens): ఇన్ఫ్లుఎంజా ఎ మరియు బి, రెస్పిరేటరీ సిన్సిಟియల్ వైరస్ (RSV), హ్యూమన్ మెటాప్యూమోవైరస్, మరియు SARS-CoV-2 ఇవి ప్రధాన కారణాలు, ఇవి తరచుగా కర్బ్-65 స్కోర్ను పెంచే ద్వితీయ బాక్టీరియల్ సూపర్ ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తాయి.
హోస్ట్ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ (Host Risk Factors): వృద్ధాప్యం (≥65 సంవత్సరాలు, ఇది స్వతంత్ర కర్బ్-65 పారామితి), దీర్ఘకాలిక అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిసీజ్ (COPD), బ్రాంకోఎక్టాసిస్, దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి, కంజె这里的ెస్టివ్ హార్ట్ ఫెయిల్యూర్, మధుమేహం (Diabetes mellitus), ఆస్ప్లీనియా, దీర్ఘకాలిక కాలేయ వ్యాధి, మరియు ఇమ్యునోసప్రెసివ్ థెరపీలు.
పర్యావరణ & ప్రవర్తనా ట్రిగ్గర్లు (Environmental & Behavioral Triggers): ధూమపానం చేయడం, మద్యపాన వ్యసనం, పోషకాహార లోపం, ఇటీవలి వైరల్ శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లు, మరియు దీర్ఘకాలిక సంరక్షణ కేంద్రాలు లేదా నర్సింగ్ హోములలో నివసించడం.
2. పాథోఫిజియాలజీ (Pathophysiology)
ఎప్పర్ ఎయిర్వే రక్షణ యోగ్యతలను దాటి పాథోజెన్లు శ్వాసకోశంలోకి ప్రవేశించడం ద్వారా టెర్మినల్ బ్రోన్షియోల్స్ మరియు ఆల్వియోలిలో ఇన్ఫెక్షన్ ఏర్పడుతుంది. ఇది ఆల్వియోలర్ మాక్రోఫేజ్ యాక్టివేషన్, సైటోకైన్ విడుదల మరియు న్యూట్రోఫిల్ రిక్రూట్మెంట్తో కూడిన స్థానిక తాపజనక ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపిస్తుంది1,2. ఈ ఎక్సిడేటివ్ దశ పల్మనరీ ఎడీమా, కేశనాళిక రద్దీ మరియు కన్సాలిడేషన్కు దారితీస్తుంది, ఇది హైపోక్సిమిక్ శ్వాసకోశ వైఫల్యంగా వ్యక్తమయ్యే తీవ్రమైన వెంటిలేషన్-పెర్ఫ్యూజన్ ($V/Q$) సరిపోలని స్థితిని సృష్టిస్తుంది. స్థానిక మంట దైహిక ప్రసరణలోకి వ్యాపించినప్పుడు, సిస్టమిక్ ఇన్ఫ్లమేటరీ రెస్పాన్స్ సిండ్రోమ్ (SIRS) సంభవిస్తుంది, ఇది పరిధీయ వాసోడెలేషన్, కేశనాళిక లీక్ మరియు సాపేక్ష ఇంట్రావాస్కులర్ వాల్యూమ్ క్షీణత ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది. ఈ హేమోడైనమిక్ అస్థిరత మూత్రపిండాల హైపోపర్ఫ్యూజన్ మరియు తీవ్రమైన యూరిమియా (యూరియా >7 mmol/L), సెరిబ్రల్ హైపోపర్ఫ్యూజన్ మరియు మెటబాలిక్ ఎన్సెఫలోపతి (తీవ్రమైన గందరగోళం), మరియు హైపోక్సిమియా మరియు మెటబాలిక్ అసిడోసిస్ ద్వారా ప్రేరేపించబడిన టాచిప్నియాకు దారితీస్తుంది. సంచిత శారీరక క్షీణత కర్బ్-65 స్కోర్ యొక్క ఐదు వేర్వేరు పారామితుల ద్వారా సంగ్రహించబడుతుంది, ఇది బహుళ-అవయవ ఒత్తిడిని మరియు సమీపిస్తున్న దైహిక పతనத்தை ప్రతిబింబిస్తుంది1,2.
హిస్టరీ & కార్డినల్ లక్షణాలు (History & Cardinal Symptoms): ఉత్పాదక దగ్గు ఆకస్మిక ప్రారంభం (తరచుగా తుప్పు-రంగు లేదా ప్యూరూలెంట్ కఫం), ప్లూరిటిక్ ఛాతీ నొప్పి, డిస్ప్నియా, రిగోర్స్, అధిక-గ్రేడ్ జ్వరాలు, అలసట, మయాల్జియాస్, మరియు వికారం లేదా అతిసారం వంటి గ్యాస్ట్రోఇంటెస్టినాల్ లక్షణాలు (లెజియోనెల్లా ఇన్ఫెక్షన్లలో క్లాసిక్).
ఫిజికల్ ఎగ్జామినేషన్ & పేర్డ్ క్లినికల్ సైన్స్ (Physical Examination & Named Clinical Signs):
వైటల్ సైన్ అసాధారణతలు (Vital Sign Abnormalities): టాచిప్నియా (శ్వాసడైన రేటు ≥30 శ్వాసలు/నిమిషం), టాచিকার্ডియా, హైపోక్సిమియా ($SpO_2 < 92\%$ గది గాలిలో), మరియు హైపోటెన్షన్ (సిస్టోలిక్ BP <90 mmHg లేదా డయాస్టోలిక్ BP ≤60 mmHg).
న్యూరోలాజికల్ అసెస్మెంట్ (Neurological Assessment): మార్పుచెందిన మానసిక స్థితి, సమయం/ప్రదేశం/వ్యక్తికి గందరగోళం, లేదా తగ్గిన అబ్రివియేటెడ్ మెంటల్ టెస్ట్ స్కోర్ (AMTS ≤8).
ఆస్కల్టేటరీ కనుగొన్నవి (Auscultatory Findings): ఫోకల్ బ్రోన్చియల్ శ్వాస శబ్దాలు, క్రాకిల్స్ (రావ్స్), ప్రభావిత ఊపిరితిత్తుల ప్రాంతంపై తగ్గిన శ్వాస శబ్దాలు, మరియు ఎగోఫోనీ ("E నుండి A" మార్పులు కన్సాలిడేషన్ను సూచిస్తాయి).
ఇన్స్పెక్షన్ ఫైండింగ్స్ (Inspection Findings): శ్వాసకోశ అదనపు కండరాల ఉపయోగం, ఇంటర్కోస్టల్ రిసెషన్, మరియు తీవ్రమైన కేసులలో సైనోసిస్.
బంగారు-ప్రామాణిక పరిశోధన (Gold-Standard Investigation)
కొత్త లేదా ప్రగతిశీల ఫోకల్ లోబార్, ఇంటర్స్టిషియల్ లేదా బహుళ-లోబార్ కన్సాలిడేషన్ను ప్రదర్శించే చెస్ట్ రేడియోగ్రాఫ్, క్లినికల్ మరియు బయోకెమికల్ కర్బ్-65 రిస్క్ స్ట్రాటిఫికేషన్తో కలిపి ఉంటుంది1,2.
లేబొరేటరీ ప్యానెల్ (Laboratory Panel)
సంపూర్ణ రక్త కణాల గణన ల్యూకోసైటోసిస్ (>12,000/µL లెఫ్ట్ షిఫ్ట్తో) లేదా ల్యూకోపెనియా (<4,000/µL తీవ్రమైన సెప్సిస్లో); సీరమ్ యూరియా >7 mmol/L (BUN >19 mg/dL); సీరమ్ ఎలక్ట్రోలైట్లు; పెరిగిన ఇన్ఫ్లమేటరీ మార్కర్లు (CRP, ప్రోకాల్సిటోనిన్).
ఇమేజింగ్ / రేడియాలజీ (Imaging / Radiology)
పోస్టెరోయాంటెరియల్ మరియు లాటరల్ చెస్ట్ ఎక్స్-రే దట్టమైన లోబార్ కన్సాలిడేషన్ను చూపుతుంది; బెడ్సైడ్ లంగ్ అల్ట్రాసౌండ్ B-లైన్లు, సబ్ప్లూరల్ కన్సాలిడేషన్లు మరియు డైనమిక్ ఎయిర్ బ్రోంకోగ్రామ్లను వెల్లడిస్తుంది; చెస్ట్ CT సంక్లిష్టమైన కేసులు, గడ్డలు లేదా ఎంపైమా కోసం కేటాయించబడింది.
తీవ్రమైన కొరోనరీ సిండ్రోమ్ లేదా మయోకార్డియల్ స్ట్రెయిన్ను తోసిపుచ్చడానికి 12-లీడ్ ECG; తీవ్రమైన హైపోక్సిమిక్ శ్వాసకోశ వైఫల్యాన్ని ప్రదర్శించే ఆర్టీరియల్ బ్లడ్ గ్యాస్ (ABG) విశ్లేషణ; కఫం గ్రామ్ స్టే మరియు కల్చర్; తీవ్రమైన కేసులలో రక్త సంస్కృతులు.
తీవ్రమైన గుండె వైఫల్యం / పల్మనరీ ఎడీమా (Acute Heart Failure / Pulmonary Edema)
ఆర్థోప్నియా చరిత్ర, పరాక్సిమల్ నాక్టర్నల్ డిస్ప్నియా, elevated BNP/NT-proBNP, ద్వైపాక్షిక ఇంటర్స్టిషియల్ ఇన్ఫిల్ట్రేట్లు, చెస్ట్ X-ray పై కెర్లీ B లైన్లు, మరియు డైయూరెటిక్స్కు వేగవంతమైన ప్రతిస్పందన.
పల్మనరీ ఎంబోలిజం (Pulmonary Embolism)
అనుపాత టాచিকার্ডియాతో తీవ్రమైన ప్లూరిటిక్ ఛాతీ నొప్పి మరియు డిస్ప్నియా; DVT కోసం ప్రమాద కారకాలు; వెల్స్ స్కోర్; పూరక లోపాలను చూపే CT పల్మనరీ యాంజియోగ్రఫీ; అనేక సందర్భాల్లో సాధారణ చెస్ట్ X-ray.
COPD / ఆస్తమా యొక్క తీవ్రమైన తీవ్రత (Acute Exacerbation of COPD / Asthma)
ప్రముఖ వీజింగ్, బేస్లైన్ దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ లక్షణాలు, చెస్ట్ రేడియో గ్రాఫ్పై ఫోకల్ లోబార్ కన్సాలిడేషన్ లేకపోవడం, మరియు బ్రోంకోడైలేటర్స్ మరియు సిస్టమిక్ కార్టికోస్టెరాయిడ్స్కు ప్రతిస్పందన.
అటెలెక్టాసిస్ (Atelectasis)
ప్రభావిత వైపు వైపు ట్రాచల్ డీవియేషన్తో వాల్యూమ్ నష్టం, ఎలివేటెడ్ హెమిడయాఫ్రామ్, ఎయిర్ బ్రోంకోగ్రామ్లు లేని సబ్సెగ్మెంటల్ ఒపాసిటీలు, మరియు దైహిక ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతాలు లేకపోవడం.
ప్రారంభ స్థిరీకరణ & పునరుజ్జీవనం (Initial Stabilization & Resuscitation): వాయుమార్గం, శ్వాస మరియు ప్రసరణను అంచనా వేయండి (ABCDE విధానం). లక్ష్య ఆక్సిజన్ సంతృప్తతను నిర్వహించడానికి అనుబంధ ఆక్సిజన్ను అందించండి ($SpO_2$ 94–98%, లేదా దీర్ఘకాలిక హైపర్క్యాప్నిక్ శ్వాసకోశ వైఫల్యంలో 88–92%). హైపోటెన్షన్ ఉంటే దూకుడుగా ఇంట్రావీనస్ ద్రవ పునరుజ్జీవనాన్ని ప్రారంభించండి, అదే సమయంలో ద్రవ ఓవర్లోడ్ కోసం పర్యవేక్షించండి. రక్త సంస్కృతులు, కఫం సంస్కృతులను పొందండి మరియు తీవ్రమైన కేసుల కోసం ప్రెజెంటేషన్ యొక్క 1 గంటలోపు తక్షణ యాంటీమైక్రోబయల్ థెరపీని ప్రారంభించండి.
మొదటి-లైన్ వైద్య / ఫార్మకోలాజికల్ థెరపీ (ఉపయోగకరమైన వయోజన మోతాదులతో):
అవుట్పేషెంట్ (CURB-65 స్కోర్ 0–1): 5 రోజులకు ఓరల్ అమోక్సిసిలిన్ 500 mg నుండి 1 g TDS. పెన్సిలిన్-అలర్జీ ఉన్న రోగులకు, డాక్సిసైక్లిన్ 100 mg BD (200 mg లోడింగ్ డోస్తో) లేదా క్లారిథ్రోమైసిన్ 500 mg BD ఉపయోగించండి.
ఇన్ పేషెంట్, మోడరేట్ తీవ్రత (CURB-65 స్కోర్ 2): 7–10 రోజులకు ఓరల్ లేదా IV అమోక్సిసిలిన్ 500 mg నుండి 1 g TDS ప్లస్ క్లారిథ్రోమైసిన్ 500 mg BD. ప్రత్యామ్నాయంగా, మోనోథెరపీగా ఓరల్ లేదా IV లెవోఫ్లోక్సాసిన్ 500 mg OD ఉపయోగించండి.
ఇన్ పేషెంట్, తీవ్రమైన / అధిక ప్రమాదం (CURB-65 స్కోర్ ≥3): IV కో-అమోక్సిక్లావ్ 1.2 g TDS ప్లస్ IV క్లారిథ్రోమైసిన్ 500 mg BD. అసాధారణ పాథోజెన్లు లేదా తీవ్రమైన సూడోమోనల్ రిస్క్ కారకాలు ఉంటే, విస్తరించిన కవరేజ్ కోసం స్థానిక మైక్రోబయాలజీ మార్గదర్శకాలను సంప్రదించండి (ఉదా., వాంకోమైసిన్ లేదా పైపెరాసిలిన్-టాజోబాక్టమ్ జోడించడం).
శస్త్రచికిత్స / ఇంటర్వెన్షనల్ సూచనలు (Surgical / Interventional Indications): పారాప్యూమోనిక్ ఎఫ్యూషన్ల కోసం డయాగ్నోస్టిక్ లేదా థెరప్యూటిక్ థోరకోసెంటెసిస్; స్పష్టమైన ఎంపైమా కోసం చెస్ట్ ట్యూబ్ ఇన్సర్షన్ (ట్యూబ్ థోరకోస్టోమి); బహుళ లోక్యులేటెడ్ లేదా నిరంతర ప్లూరల్ స్పేస్ ఇన్ఫెక్షన్ల కోసం వీడియో-అసిస్టెడ్ థోరకోస్కోపిక్ సర్జరీ (VATS).
8. సంక్లిష్టతలు & రోగ నిరూపణ (Complications & Prognosis)
దీర్ఘకాలిక & దీర్ఘకాలిక సీక్వెలే (Chronic & Long-Term Sequelae): నిరంతర క్రియాత్మక బలహీనత, దీర్ఘకాలిక న్యుమోనియా అనంతర అలసట, దీర్ఘకాలిక బ్రోంకోఎక్టాసిస్, మరియు తీవ్రమైన తీవ్రమైన శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ల తరువాత పెరిగిన దీర్ఘకాలిక హృదయ సంబంధ మరణాలు.
రోగ నిరూపణ & మరణాల డేటా (Prognosis & Mortality Data): మరణాల రేటు నేరుగా కర్బ్-65 స్కోర్తో ప్రమాణం చేస్తుంది: 0 స్కోరు 30 రోజుల మరణాల రేటు ~0.7% కలిగి ఉంటుంది, 1 స్కోరు ~3.2% కలిగి ఉంటుంది, 2 స్కోరు ~13% కలిగి ఉంటుంది, 3 స్కోరు ~17% కలిగి ఉంటుంది, 4 స్కోరు ~41.5% కలిగి ఉంటుంది, మరియు 5 స్కోరు 57% పైకి ఉంటుంది. తక్షణ యాంటీబయోటిక్ పరిపాలన మరియు రిస్క్ స్ట్రాటిఫికేషన్ మార్గదర్శకాలకు కఠినమైన కట్టుబడి ఉండటం క్లినికల్ ఫలితాలను గణనీయంగా మెరుగుపరుస్తుంది.
🎓 Board Exam Pearls & Clinical Pitfalls (తెలుగు)
పరీక్షా ముత్యం 1: కర్బ్-65 లోని ప్రతి అంశానికి సరిగ్గా 1 పాయింట్ ఉంటుంది, దీనివల్ల గరిష్ట సాధ్యమైన స్కోర్ 5 అవుతుంది.
క్లినికల్ పొరపాటు 2: సీరమ్ యూరియా >7 mmol/L (లేదా BUN >19 mg/dL) అనేది శీఘ్ర క్లినికల్ లెక్కింపులలో తరచుగా విస్మరించబడే ఒక క్లిష్టమైన పరిమితి; న్యుమోనియా అనుమానం ఉన్నప్పుడు ఎల్లప్పుడూ మూత్రపిండాల పనితీరును తనిఖీ చేయండి.
బోర్డ్ ముత్యం 3: కర్బ్-65 స్కోర్ 2 ఉన్నట్లయితే ఆసుపత్రిలో చేరడం అవసరం, అయితే స్కోర్ ≥3 ఉంటే 30 రోజుల మరణ ముప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి ఇంటెన్సివ్ కేర్ యూనిట్ (ICU) అంచనా కోసం అత్యవసరంగా పరిశీలించాలి.
📚 Verified PubMed & Guideline References (1) — click any reference to open the source