బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ అవల్షన్ ఫ్రాక్చర్ (Biceps femoris avulsion fracture) అనేది మోకాలి కీలు వద్ద ఫైబులా హెడ్ (Fibular head) యొక్క పార్శ్వ భాగంలో బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ టెండాన్ అటాచ్‌మెంట్ విడిపోవడం వల్ల ఏర్పడే ఎముక గాయం 1-3. ఇది పోస్ట్రోలేటరల్ కార్నర్ (PLC - Posterolateral Corner) గాయాలలో భాగంగా సంభవిస్తుంది మరియు తరచుగా యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగామెంట్ (ACL) మరియు పోస్టీరియర్ క్రూసియేట్ లిగామెంట్ (PCL) గాయాలతో ముడిపడి ఉంటుంది 1-3.
| క్లినికల్ అంశం (Clinical Parameter) | వివరణ (Description / Findings) |
|---|---|
| సాధారణ ICD కోడ్ (ICD Code) | ICD-10: S82.40 | ICD-11: NC92 |
| సంబంధిత నిర్మాణాలు (Conjoined Structures) | బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ టెండాన్ (Biceps femoris tendon) మరియు ఫైబులార్ కొలేటరల్ లిగామెంట్ (FCL) |
| సంబంధిత నరాల గాయం (Associated Nerve Risk) | కామన్ పెరోనియల్ నర్వ్ (Common Peroneal Nerve) - ఫుట్ డ్రాప్ ప్రమాదం |
క్లినికల్ ప్రదర్శన (Clinical Presentation)
రోగులు మోకాలి బయటి వైపు తీవ్రమైన నొప్పి (Acute posterolateral knee pain), ఫైబులా హెడ్ ప్రాంతంలో స్థానిక వాపు మరియు సున్నితత్వం (Localised tenderness and swelling), అలాగే మోకాలి అస్థిరతతో బాధపడుతున్నారు 1,3. కామన్ పెరోనియల్ నర్వ్ బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ టెండాన్ వెనుక భాగంలో ప్రయాణిస్తుంది కాబట్టి, రోగికి 'ఫుట్ డ్రాప్' (Foot drop - చీలమండ కదలిక కోల్పోవడం) లేదా పాదంపై స్పర్శ లేకపోవడం వంటి లక్షణాలు ఉన్నాయో లేదో జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి 1,3.
పాథాలజీ (Pathology)
మోకాలి కీలు వంగినప్పుడు లేదా బాహ్య భ్రమణంలో (External rotation) ఉన్నప్పుడు ఆకస్మిక వేరస్ ఒత్తిడి (Varus stress) లేదా బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ కండరం అకస్మాత్తుగా కుంచించుకుపోవడం వల్ల ఈ గాయం కలుగుతుంది 1,3. అధిక శక్తితో కూడిన వేరస్ ఒత్తిడి వల్ల ఫైబులా హెడ్ నుండి పెద్ద ఎముక శకలం విడిపోతుంది 1-3.
రేడియోలాజికల్ లక్షణాలు (Radiographic Features)
సాధారణ ఎక్స్-రే & సీటీ (Plain Radiograph & CT): ఫైబులా హెడ్ యొక్క పార్శ్వ అంచు నుండి విడిపోయిన పెద్ద ఎముక శకలం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది 1-3.
ఎమ్మార్ఐ (MRI): లాటరల్ ఫైబులా హెడ్ వద్ద బోన్ మ్యారో ఎడెమా, బైసెప్స్ ఫెమోరిస్ టెండాన్ మరియు FCL యొక్క స్థితి, అలాగే ACL/PCL లేదా పెరోనియల్ నర్వ్ గాయాలను నిర్ధారిస్తుంది 1-3.
నిర్వహణ మరియు నర్సింగ్ సంరక్షణ (Management and Nursing Care)
తక్షణ చికిత్సగా ఓపెన్ అనటామికల్ ఫిక్సేషన్ (Open anatomical fixation - సంచర్ యాంకర్స్ లేదా క్యాన్యులేటెడ్ స్క్రూలను ఉపయోగించి) చేయబడుతుంది. దీనితో పాటు కామన్ పెరోనియల్ నర్వ్ న్యూరోలైసిస్ మరియు క్రూసియేట్ పునర్నిర్మాణం (Cruciate reconstruction) అవసరమవుతాయి.
నర్సింగ్ మరియు క్లినికల్ పర్యవేక్షణ మార్గదర్శకాలు:
- వైటల్ సైన్స్ పర్యవేక్షణ (Vital Signs Monitoring): రోగి యొక్క రక్తపోటు, నాడి రేటు, శ్వాసకోశ రేటు మరియు శరీర ఉష్ణోగ్రతను క్రమం తప్పకుండా (ప్రతి 4 గంటలకు ఒకసారి) పర్యవేక్షించాలి.
- న్యూరోవ్యాస్క్యులర్ అంచనా (Neurovascular Assessment): కాలి వేళ్ళ రంగు, ఉష్ణోగ్రత, కేశనాళికల రీఫిల్ (Capillary refill time < 2 seconds) మరియు డోర్సాలిస్ పెడిస్ పల్స్‌ను క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేయాలి. పెరోనియల్ నర్వ్ పనితీరును (కాలి వేళ్ళను పైకి అనగలగడం - Ankle dorsiflexion) ప్రతి 4 గంటలకు అంచనా వేయాలి.
- రోగి అమరిక మరియు సంరక్షణ (Patient Positioning & Care): మోకాలి కీలుపై అనవసరమైన ఒత్తిడి పడకుండా చూసుకోవాలి. కీలు వాపును తగ్గించడానికి కాలను ఎలివేషన్ (Elevation) లో ఉంచాలి.
- మందుల మోతాదు మరియు జాగ్రత్తలు (Pharmacological Management):
- నొప్పి నివారణకు: పారాసెటమాల్ (Paracetamol IV) 1 g సిరాతో ప్రతి 6 గంటలకు లేదా అవసరమైనప్పుడు (PRN) నొప్పి తీవ్రతను బట్టి ఇవ్వాలి.
- DVT నివారణకు (Thromboembolism Prophylaxis): ఎనోక్సపరిన్ (Enoxaparin Sodium) 40 mg సబ్క్యూటేనియస్ (SC) రోజుకు ఒకసారి వైద్యుల సూచన మేరకు ఇవ్వాలి. రక్తస్రావ సంకేతాలను గమనించాలి.
- రెడ్-ఫ్లాగ్ సంకేతాలు (Red-Flag Signs): తీవ్రమైన నొప్పి, కాలి వేళ్లలో తిమ్మిరి లేదా చచ్చుబడిపోవడం, పల్స్ లేకపోవడం లేదా ఆకస్మికంగా వాపు పెరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆర్థోపెడిక్స్ సర్జన్‌కు సమాచారం అందించాలి.