🌐 मराठी (Marathi) CLINICAL EDITION · 20 / 73 ARTICLES LOCALIZED
🇬🇧 Switch to English Master Root (/) →
Medipaedia.org — मराठी (मराठी — Clinical Summary Card)
उत्सर्जित जिवाणूजन्य पेरिटोनिटिस (Spontaneous bacterial peritonitis)
✓ मराठी (MR) ICD-10: K65.2 ICD-11: DB99.7 mID 10025
उत्सर्जित जिवाणूजन्य पेरिटोनिटिस (SBP) हा ॲसायटिस द्रवाचा एक गंभीर आणि जीवघेणा जिवाणू संसर्ग आहे, जो कोणत्याही प्राथमिक शस्त्रक्रियेने बरे करण्यायोग्य इंट्रा-अब्डोमिनल स्रोताशिवाय होतो. याचे निदान डायग्नोस्टिक पॅरासेन्टेसिसद्वारे केले जाते आणि उपचारासाठी इंट्र
तीव्र गंभीर दमा (Acute severe asthma)
✓ मराठी (MR) ICD-10: J45.901 ICD-11: CA23.3 mID 10024
तीव्र गंभीर दमा ही एक जीवघेणी वैद्यकीय आणीबाणी आहे, ज्यामध्ये तीव्र श्वसनमार्गाचा संकोच आणि श्वासोच्छ्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होतो. या स्थितीमध्ये त्वरित ऑक्सिजन थेरपी, ब्रॉँकोडिलाटेटर्स आणि कॉर्टिकोस्टिरॉइड्स देऊन तातडीने उपचार करणे आवश्यक असते.
CURB-65 न्यूमोनिया तीव्रता स्कोर (CURB-65 pneumonia severity score)
✓ मराठी (MR) ICD-10: J18.9 ICD-11: CA40 mID 10023
CURB-65 हा एक वैद्यकीय स्कोअरिंग नियम आहे, ज्याचा वापर समुदाय-प्राप्त न्यूमोनियाच्या (Community-Acquired Pneumonia) तीव्रतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी आणि रुग्णाला रुग्णालयात दाखल करावे की घरी उपचार द्यावेत हे ठरवण्यासाठी केला जातो. यामध्ये गोंधळ, युरिया, श्वसन दर
टेन्शन निमोटोरेक्स (Tension pneumothorax)
✓ मराठी (MR) ICD-10: J93.0 ICD-11: CB21.0 mID 10022
टेन्शन निमोटोरेक्स हा एक अत्यंत जीवघेणा वैद्यकीय आणीबाणीचा आजार आहे, ज्यामध्ये फुफ्फुसाच्या आवरणातील पोकळीत (pleural space) हवा एकतर्फी सतत साचत जाते. या वाढलेल्या दाबामुळे मध्यछातीचा भाग (mediastinum) सरकतो आणि रक्तपुरवठा बिघडून obstructive shock निर्माण होतो
प्लुरल इफ्यूजनसाठी लाइटचे निकष (Light criteria for pleural effusion)
✓ मराठी (MR) ICD-10: J90 ICD-11: CB27 mID 10021
प्लुरल इफ्यूजनमधील ट्रान्सुडेट आणि एक्सुडेट द्रवांचे अचूक वर्गीकरण करण्यासाठी लाइटचे निकष वापरले जातात. अल्ट्रासाऊंड-मार्गदर्शित थोरॅसेंटेसिसद्वारे यांचे निदान करून योग्य उपचारांची दिशा ठरवली जाते.
महाधमनी विच्छेदक (Aortic dissection)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I71.00 ICD-11: BD50.0 mID 10020
महाधमनी विच्छेदक (Aortic dissection) ही एक अत्यंत गंभीर आणि जीवघेणी कार्डिओव्हस्कुलर आणीबाणी (cardiovascular emergency) आहे, जी महाधमनीच्या आतील थराला (aortic intima) पडलेल्या चिरेमुळे रक्त मध्य थरात (media) शिरल्याने होते. या स्थितीच्या निदानासाठी ईसीजी-युक्त
हृदय टॅम्पोनेड (Cardiac Tamponade) आणि बेक त्रिकूट (Beck Triad) (Cardiac tamponade (Beck triad))
✓ मराठी (MR) ICD-10: I31.4 ICD-11: BB24 mID 10019
हृदय टॅम्पोनेड ही एक जीवघेणी वैद्यकीय आणीबाणी आहे, ज्यामध्ये पेरीकार्डियल पोकळीत रक्त, द्रव किंवा गॅस साचल्यामुळे हृदयावर तीव्र दाब येतो. यामुळे डायस्टोलिक भरपाई कमी होऊन हेमोडायनामिक संपत्ती आणि रक्ताभिसरण बिघडते.
पूर्व-एक्लेमसिया आणि एक्लेमसिया (Pre-eclampsia and eclampsia)
✓ मराठी (MR) ICD-10: O14.9 ICD-11: JA24 mID 10017
पूर्व-एक्लेमसिया हा गर्भावस्थेतील एक बहुसंस्थेचा (multisystem) आजार असून, तो सहसा २० आठवड्यांच्या गर्भधारणेनंतर नवीन उच्च रक्तदाब आणि लघवीतून प्रोटीन जाण्याच्या लक्षणांसह दिसून येतो. एक्लेमसिया म्हणजे पूर्व-एक्लेमसिया असलेल्या रुग्णामध्ये अचानक सामान्य स्वरूपा
कर्णकुहर कंपन (Atrial Fibrillation)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I48.91 ICD-11: BC81.3 mID 10016
कर्णकुहर कंपन (Atrial Fibrillation) ही जागतिक स्तरावर सर्वात सामान्य आढळणारी हृदयविकाराची लय नसलेली अनियमितता (Cardiac Arrhythmia) असून, यामध्ये डाव्या कर्णकुहरातील (Left Atrium) फुफ्फुसाच्या शिरांच्या भागात वेगाने आणि विस्कळीत विद्युत लहरी निर्माण होतात. याचे
ड्रेसलर सिंड्रोम (Dressler syndrome)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I24.1 ICD-11: BB20.2 mID 10012
ड्रेसलर सिंड्रोम (Dressler syndrome) ही एक विलंबी दाहक पेरीकार्डिटिस (inflammatory pericarditis) असून, ती मायोकार्डियल इन्फार्क्शन (MI) किंवा हृदय शस्त्रक्रियेनंतर २ ते १० आठवड्यांनी विकसित होते. ही एक प्रकारची पोस्ट-कार्डियाक इंजरी सिंड्रोम (PCIS) असून, हृदया
स्गार्बोस्सा निकष (Sgarbossa criteria)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I21.9 ICD-11: BA41 mID 10011
स्गार्बोस्सा निकष (Sgarbossa```html
<!-- TITLE: स्गारबोसा निकष (Sgarbossa criteria)
डी विंटर टी वेव्हज (De Winter T waves)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I21.0 ICD-11: BA41.0 mID 10010
डी विंटर टी वेव्हज हे इलेक्ट्रोकार्डिओग्रामवरील (ECG) एक विशेष वैशिष्ट्य आहे जे एसटी-सेगमेंट एलिव्हेटेड मायोकार्डियल इन्फेक्शन (STEMI) समतुल्य मानले जाते. हे प्रामुख्याने डाव्या पूर्ववर्ती अवरोही कोरोनरी धमनीच्या (proximal LAD occlusion) तीव्र ब्लॉकेजचे निर्दे
ब्रुगाडा सिंड्रोम (Brugada syndrome)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I49.8 ICD-11: BC65.0 mID 10009
ब्रुगाडा सिंड्रोम (Brugada syndrome) हा एक दुर्मिळ, आनुवंशिक कार्डियाक चॅनेलपथी (inherited cardiac channelopathy) विकार आहे, ज्यामध्ये व्हेंट्रिक्युलर अ‍ॅरिथमिया (ventricular arrhythmias) आणि अचानक हृदय बंद पडण्याचा (Sudden Cardiac Death - SCD) धोका वाढतो. या
गिलियन-बारे सिंड्रोम (Guillain-Barré syndrome)
✓ मराठी (MR) ICD-10: G61.0 ICD-11: 8C01.0 mID 10008
गिलियन-बारे सिंड्रोम (Guillain-Barré syndrome - GBS) हा एक तीव्र, रोगप्रतिकारशक्तीशी संबंधित मज्जातंतू विकार (immune-mediated polyradiculoneuropathy) आहे, ज्यामध्ये सहसा संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर वेगाने वाढणारे आणि दोन्ही बाजूंना समान असणारे स्नायूंचे दौर्बल्य
तीव्र स्वादुपिंडदाह (Acute pancreatitis)
✓ मराठी (MR) ICD-10: K85.9 ICD-11: DC31 mID 10006
तीव्र स्वादुपिंडदाह (Acute pancreatitis) ही स्वादुपिंडामध्ये होणारी एक तीव्र दाहक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये ओटीपोटाच्या वरच्या भागात तीव्र वेदना होतात आणि सीरम लायपेस किंवा अमायलेजची पातळी वाढते. या आजाराचे मुख्य कारण पित्ताशयातील खडे आणि मद्यपान हे आहे.
बायसेप्स फेमोरिस अव्हल्शन फ्रॅक्चर (Biceps femoris avulsion fracture)
✓ मराठी (MR) ICD-10: S82.40 ICD-11: NC92 mID 10005
बायसेप्स फेमोरिस अव्हल्शन फ्रॅक्चर ही फायबुलर हेडच्या लॅटरल भागावर होणारी अस्थिभंगाची दुखापत आहे, जी सहसा पोस्टरोलॅटरल कॉर्नर आणि क्रुशिएट लिगामेंटच्या नुकसानीशी जोडलेली असते.
मधुमेही केटोअॅसिडोसिस (Diabetic ketoacidosis)
✓ मराठी (MR) ICD-10: E10.10 ICD-11: 5A10 mID 10004
मधुमेही केटोअॅसिडोसिस (Diabetic ketoacidosis - DKA) ही एक जीवघेणी आपत्कालीन चयापचय स्थिती आहे, जी हायपरग्लाइसेमिया, केटोनेमिया आणि उच्च ॲनिओन गॅप चयापचय ॲसिडोसिस (high anion gap metabolic acidosis) या त्रिकुटाने ओळखली जाते. ही स्थिती इन्सुलिनच्या तीव्र कमतरतेम
फुफ्फुस धमनी अवरोध (Pulmonary Embolism)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I26.99 ICD-11: BB00 mID 10003
फुफ्फुस धमनी अवरोध (Pulmonary Embolism - PE) ही फुफ्फुसाच्या धमन्यांमध्ये रक्तचीप (थ्रॉम्बस) अडकल्यामुळे निर्माण होणारी एक गंभीर वैद्यकीय स्थिती आहे. हा विकार सहसा पायांच्या किंवा पेल्व्हिसच्या खोल शिरांमधील डीप व्हेन थ्रॉम्बोसिस (Deep Vein Thrombosis - DVT) म
एस.टी.-एलिव्हेशन मायोकार्डियल इन्फार्क्शन (ST-elevation myocardial infarction)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I21.3 ICD-11: BA41.0 mID 10002
एस.टी.-एलिव्हेशन मायोकार्डियल इन्फार्क्शन (STEMI) हा एक तीव्र कोरोनरी सिंड्रोम (Acute Coronary Syndrome) असून, यामध्ये कोरोनरी धमनीमध्ये पूर्ण अडथळा निर्माण झाल्यामुळे हृदय स्नायूंच्या ऊती नष्ट होतात (Myocardial Necrosis). पहिल्या वैद्यकीय संपर्कात आल्यानंतर १
तीव्र पेरीकार्डिटिस (Acute pericarditis / Pericarditis acuta)
✓ मराठी (MR) ICD-10: I30.9 ICD-11: BB20.Z mID 10001
तीव्र पेरीकार्डिटिस (Acute pericarditis) हा पेरीकार्डियमचा (Pericardium) तीव्र जळजळ करणारा सिंड्रोम (Inflammatory syndrome) असून, युरोपियन सोसायटी ऑफ कार्डिओलॉजी (ESC) निकषांनुसार निदान केले जाते. प्रथम श्रेणीच्या उपचारांमध्ये (First-line therapy) कोल्चिसिन (C